De herkenbare masten trekken door Zuidplas en een deel van Prins Alexander Rotterdam. Recent onderzoek en landelijke media-aandacht geeft nieuwe inzichten over het effect. Het zal niemand zijn ontgaan dat onder andere de wijk Nesselande sinds het ontstaan doorsneden wordt door hoogspanningsmasten en -kabels. Nieuwe onderzoeken (periode 2018-2023) en richtlijnen van het RIVM delen het inzicht dat de hoogspanningsmasten voor een verhoogd risico voor de gezondheid zorgen. Dit gezondheidssrisico is jarenlang ontkend.

De Rijksoverheid heeft begin 2024 aangegeven dat bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen de Rijksoverheid rekening houdt met woningen.

Voor 2005 was dat nog niet zo en liepen hoogspanningslijnen ook door bewoond gebied. Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten en/of provincies de netbeheerder opdracht geven om een bestaande hoogspanningslijn te verkabelen of verplaatsen. Tot 2019 kon alleen de netbeheerder hierover beslissen. Rotterdam-Nesselande staat anno 2024 nog niet op de lijst van verkabeling.

April 2023 meldt dan ook het Nederlandse RIVM: “Er zijn aanwijzingen dat magneetvelden in de buurt van het elektriciteitsnet invloed op de gezondheid kunnen hebben. Vanwege de mogelijke gezondheidseffecten heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,  voorzorgbeleid voor magneetvelden van het elektriciteitsnet ontwikkeld.”

Kanker

In 2022 gaf de Gezondheidsraad reeds aan dat er ook bij volwassenen aanwijzingen zijn voor een verband tussen blootstelling aan magneetvelden bij bovengrondse hoogspanningslijnen en een verhoogd risico op leukemie. Dat staat in het advies : ‘Hoogspanningslijnen en gezondheid: kanker bij volwassenen’. De wetenschappelijke onderbouwing voor volwassenen is wel minder sterk dan die bij kinderen. De Gezondheidsraad baseert zijn conclusie voor volwassenen op minder dan tien onderzoeken, meer zijn er niet beschikbaar. Over leukemie bij kinderen zijn enkele tientallen onderzoeken beschikbaar. Daar komt bij dat voor kinderleukemie vier gepoolde analyses zijn uitgevoerd. Voor volwassenen ontbreken deze onderzoeken waarbij de overheid wel verzoekt deze uit te voeren.

Ziekte van Alzheimer en meer neurodegeneratieve ziekten

In 2022 bracht de Gezondheidsraad ook advies uit over vier ‘neurodegeneratieve ziekten’. Dat zijn de ziekte van Alzheimer, ALS(Amyotrofische Laterale Sclerose ), Parkinson en MS(Multiple Sclerose ). De raad ziet, in de beschikbare onderzoeken, geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op de vier onderzochte neurodegeneratieve ziekten in de buurt van hoogspanningslijnen. De Gezondheidsraad:

Aanwijzingen voor andere gezondheidseffecten van magneetvelden van bovengrondse hoogspanningslijnen in de woonomgeving zien we niet in het wetenschappelijk onderzoek. Niet voor kinderen en ook niet voor volwassenen.

Meer verbruik; meer risico

Markant is de waarschuwing van transmissienetbeheerder TenneT. Deze geeft aan dat de gezondheidsrisico’s groter worden als er meer stroom wordt verbruikt. In alle genoemde onderzoeken is het effect van meer thuiswerken – en dus langdurige blootstelling door thuiswerkers – niet meegenomen. In Sliedrecht is een complete wijk aangepast door actuele inzichten. Ook zijn er voor het eerst bewoners uitgekocht door gemeenten.

De wijkraad Nesselande is om opheldering gevraagd.