De Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR) van de Rotterdamse gemeenteraad controleert of het gemeentebestuur het geld van de gemeente goed, rechtmatig en doelmatig heeft besteed. Je kunt het zien als de “financiële controlecommissie” van de raad. Mei 2026 moeten onder andere wethouders Simons en Buijt, uit Prins Alexander en van de partij Leefbaar Rotterdam, zich verantwoorden voor beleid financiële keuzes die invloed hebben op de jaarrekening. Vooral op gebied van het falend daklozenbeleid en zorgvervoer (wethouder Buijt) en de wegzakkende positie van de Rotterdamse haven (wethouder Simons). PrinsAlexander.INFO, dat mei 2026 door de 250.000 bezoekers per maand is gegaan, is er live bij en doet verslag. Heer Buijt is verantwoordelijk voor het met afstand grootste deel van de gemeente-uitgaven.

Heer Buijt maakte een duidelijk nerveuze indruk, maar leek meer vragen te kunnen beantwoorden dan eerdere verantwoordingen.

Voorzitter heer Biljoen heet de ex-wethouder welkom en legt uit:

De uitkomsten van het gesprek krijgen een plek in de COR (Commissie voor de verantwoording) en aangeboden aan de Rotterdamse gemeenteraad.

De vragen aan ex-wethouder Ronald Buijt (Leefbaar Rotterdam) ter verantwoording

Onderwerp: Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR), verantwoordingsgesprek met wethouder (Zorg & Organisatie) inzake jaarrekening 2025

Betreft: Vragenlijst ter voorbereiding van het verantwoordingsgesprek 19 mei 2026
Kenmerk: 26bb003580Verantwoordinggesprek met wethouder Buijt inzake de jaarrekening 2025. Wethouder Buijt is binnen het college verantwoordelijk voor de portefeuilles Zorg, Ouderen, Jeugdzorg, Organisatie en Dienstverlening. De verwachting is, dat dit verantwoordingsgesprek ongeveer een uur zal duren. Doel van dit verantwoordingsgesprek is om een aanvullend beeld te krijgen over de zaken die door FA en/of door de accountant zijn gecontroleerd. We lichten daarom enkele onderwerpen uit uw portefeuille, dit jaar vooral vanuit het thema risicomanagement, dit ook in relatie tot de Beleidsnota Weerstandsvermogen en risicobeheersing Rotterdam 2022. Dit om een gevoel te krijgen hoe u stuurt. De uitkomsten van dit gesprek krijgen een plek in het advies van de COR aan de gemeenteraad van Rotterdam ten aanzien van het vast kunnen stellen van de jaarrekening 2025.

Vragen #raad010
1- Wilt u voorafgaand aan dit gesprek nog iets kwijt?

Heer Buijt begon het gesprek met het bedanken van de commissie. Hij legde uit dat hij als wethouder verantwoordelijk was voor een groot deel van de uitgaven van de gemeente Rotterdam. Volgens Buijt hoorde daar een zware portefeuille bij, omdat onderwerpen zoals jeugdzorg en dakloosheid ingewikkeld zijn en veel geld kosten. Daarmee wilde hij duidelijk maken dat hij moeilijke dossiers onder zijn verantwoordelijkheid had.

2- Hoe kijkt u terug op het financiële jaar 2025?

Tussen het voorlopige rekeningresultaat en het definitieve resultaat zat voor Zorg, Welzijn en Wijkteams een correctie van € 12 mln. De argumentatie hierbij is: De kosten in het kader van de
Wmo arrangementen en de Wijkteams zijn naar beneden bijgesteld op basis van de definitieve productieverantwoording. (26bb003418).

Heer Buijt meent terugkijkend naar de inzet dat dit “redelijk okay” was. Realisatie zou lager zijn en zou komen door “opstartproblemen”. Heer Ronald Buijt meent dat maatregelen goed zijn toegepast, er volgt geen onderbouwing waar dit uit zou blijken. Heer Buijt begint lokale- en regio-zorg uit te leggen en ook landelijke zorg. We lijken wat af te wijken van de concrete vraag. Heer Buijt geeft aan dat de uitval van kinderen weinig grip kent onder zijn beleid: “.. erg ingewikkeld in de praktijk”. Lokale jeugdzorg is slechter uitgevallen.

De processen (aanbestedingskwesties, red.) rondom aanpassing doelgroepenvervoer zijn “allen” gewonnen, zo meent heer Buijt. Er wordt niet vermeld door de wethouder van Leefbaar Rotterdam dat dit de gemeente miljoenen heeft gekost.

Heer Buijt is tevreden over het inkoopproces zorg(vervoer) over 2025.

3- Ziet u mogelijkheden om de definitieve productieverantwoording eerder beschikbaar te krijgen?

Het programma Zorg, welzijn en wijkteams laat een onderschrijding op de lasten zien van maar liefst € 98 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting. Tegelijkertijd vallen de baten € 62,5 miljoen lager uit. Heer Buijt meent dat processen elkaar hebben tegengewerkt.

Afbouw jeugdzorg gaat te traag meent de ex-wethouder. Heer Buijt geeft aan andere verwachtingen te hebben gehad van de kosten-afbouw jeugdzorg. Er gaat veel op gevoel en in abstractie, we missen concrete duiding, cijfers en redenen in de beantwoording.

4- Wat is de hoofdoorzaak van deze enorme volumeschommelingen in één boekjaar?

Ramingen waren te onzeker, meent de ex-wethouder.

5- In hoeverre is dit een resultaat van actieve sturing op de risicoprofielen (zoals de 50% kans op tegenvallers) die verderop in de vragenlijst worden genoemd?

Er is specifiek € 12 miljoen naar beneden bijgesteld op de Wmo-arrangementen en Wijkteams op basis van “definitieve productieverantwoording”.

6- Betekent dit dat de eerdere ramingen gedurende het jaar structureel te voorzichtig waren?

De raadsinformatiebrief meldt “onduidelijkheden in rechtmatigheid” bij het proces Verstrekte subsidies en bijdragen en bij de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Ook hier: Ramingen waren te onzeker, meent de ex-wethouder.

7- Welke specifieke tekortkomingen in de dossiervorming of controle zijn hier de oorzaak van, en hoe verhoudt dit zich tot de vorig jaar besproken “basis hygiëne”?

De raadsinformatiebrief wijst op rechtmatigheidsfouten bij het proces Aanbesteden, specifiek bij het Doelgroepenvervoer.

Er is veel warrigheid over “herindicatie”. Heer Buijt legt een proces uit.

Het is voor de oud-wethouder zoekens naar tekortkoming of “onrechtmatigheid”.

8- Kunt u toelichten wat de financiële en operationele impact van deze onrechtmatigheid is voor de gebruikers van dit vervoer in Rotterdam?

Beiden zijn er niet, meent heer Buijt.

Er is € 627.458 aan invoeringskosten voor de Omgevingswet niet besteed en “abusievelijk opgevoerd als materieel budget” in de begroting 2025 in plaats van in een reserve.

9- Hoe heeft deze boekhoudkundige fout kunnen ontstaan en wat zegt dit over de interne controle op de begrotingsdiscipline binnen uw portefeuille Organisatie?

Er is een grote boekhoudkundige fout. Een menselijke fout, meent de ex-wethouder. De fout zou incidenteel zijn.

De voorzitter vraagt door hoeveel mensen en meekijken (ter controle, red.)

Er is een vier ogen afspraak, meent heer Buijt, maar daar zijn fouten gemaakt.

Thema Risico

In de voorbereiding vragen wij u kennis te nemen van de paragraaf “weerstandsvermogen en risicobeheersing” zoals gepresenteerd in de P&C-cyclus van 2025.
Risicobeheersing komt in de P&C-cyclus voor een raadslid al snel neer op het weerstandsvermogen. Hierbij wordt de benodigde weerstandscapaciteit afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Bij de beschikbare weerstandscapaciteit wordt gerekend met de onderstaande bestanddelen:

• De algemene reserve;
• De risicoreserves die zijn gevormd om een specifiek financieel risico af te dekken;
• De wettelijk verplichte stelpost voor onvoorziene lasten (kortweg aangeduid als: stelpost
onvoorzien).

In 2024 deed zich het risico voor dat de maatregelen in de Bestuursopdracht Zorg € 5,7 mln. minder opleverden dan opgenomen in de begroting. In de begroting van 2025 zijn in dit kader onder kopje tweedelijns Wmo en Tweedelijns Wmo (aanvullend) wederom risico’s gekwantificeerd. In de jaarstukken 2025 lezen we dat het risico in het zorgdomein in de tijd toeneemt
10- Kunt u de commissie uitleggen welk proces u heeft doorlopen om tot een kans van respectief 25% en 35% is komen en tot een effect van bedragen tussen de € 0,- en respectief € 10.000.000, -, € 3.000.000, – en € 15.000.000, -? 11- Kun u uitleggen in welke gevallen, dat het risico zich voordoet, het effect hiervan € 0,- is/zal zijn?
In de begroting 2026 en tweede herziening 2025 is het risicoprofiel van tweedelijns WMO (aanvullend) voor de periode 2026 en verder gewijzigd in kans van 35% naar 50% en in maximaal
bedrag is het gelijk gebleven. De tekstuele toelichting is aangevuld met de tekst: “Deze reeks dient ingevuld te worden met ingrepen buiten het zorgdomein om de stijgende zorguitgaven te dempen (bijvoorbeeld op het gebied van werk en wonen).”

Geen duidelijk uitleg. De vraag die ook wij (red.) hebben wordt door de commissie gesteld: Hoe komt u aan de precentages?

12- Kunt u uitleggen wat er is gebeurd waardoor de kans naar 50% is gegaan en het maximale effect gelijk is gebleven met € 15.000.000, – ?

Met deze berekening (kans x effect) heeft u enerzijds stabiliteit gebracht in het begrotingsevenwicht en anderzijds is er geld op de plank blijven liggen. Dit zijn dilemma’s waarbij het achteraf makkelijk oordelen is. (Oordelen ligt buiten scope dit gesprek) Het dilemma en overwegingen daarbij ten aanzien van risicobereidheid slaan terug het begrip risicoprofiel zoals verwoord in de Verordening financiën Rotterdam 2021.

Heer Buijt: “Domeinoverstijgend gekeken.” Er zouden vertragingen zijn bij implementatie.

13- Vindt u het bepalen van de risicobereidheid een zaak van het college, of ook van de raad?

Vanuit politiek perspectief gaat deze vraag over de machtsverdeling tussen het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. De commissie vraagt eigenlijk: “Wie bepaalt hoeveel financieel risico de gemeente mag nemen?” Het college maakt dagelijks bestuurlijke keuzes en stuurt op beleid, maar de gemeenteraad controleert het college en stelt de grote financiële en politieke kaders vast. Daarom wil de commissie weten of de wethouder vindt dat alleen het college beslist hoeveel risico acceptabel is binnen bijvoorbeeld de zorgbegroting, of dat de raad daar actief over moet meepraten en richting aan moet geven. Achter deze vraag zit dus de politieke discussie of belangrijke financiële risico’s democratisch door de raad moeten worden afgewogen, zeker wanneer het gaat om miljoenen euro’s, mogelijke tekorten of bezuinigingen in de zorg.

Risicobeheersing is een managementtaak. Het college ziet toe op de bereidheid van het nemen van risico’s. Een formeel antwoord. Heer Buijt antwoordt in veel afkortingen van/vanuit zijn departement.

14- Kunt u aangeven hoe u de raad heeft betrokken of geïnformeerd heeft in de overwegingen ten aanzien van de risicobereidheid ten aanzien van de kosten en bezuinigingsopgave in de zorg?

Met deze vraag wil de commissie weten of de wethouder de gemeenteraad voldoende heeft meegenomen in de keuzes rondom financiële risico’s in de zorg. Het gaat daarbij vooral om de vraag hoe groot de kans was op tekorten, hogere zorgkosten of mislukte bezuinigingen, en of de raad daar tijdig en duidelijk over is geïnformeerd. De commissie wil dus weten of de raad echt inzicht kreeg in de risico’s én betrokken werd bij de afweging hoeveel financieel risico de gemeente bereid was te nemen binnen het zorgbeleid.

De ex-wethouder meent dat de raad voldoende is betrokken. Hoe dit is gebeurd wordt niet duidelijk.

15- Hoe heeft u over de bedragen en de kans maal effect, en daarmee de claim op de algemene middelen, het gesprek gevoerd binnen het college en meer specifiek de wethouder financiën?

In de begroting van 2024 waren de lasten voor inhuur binnen programma Overhead initieel op €27.234.000, – geraamd. De realisatie over 2024 was uiteindelijk € 50.864.000,- ; een verschil van € 23.630.000,- c.q. 46%. In de begroting van 2025 zijn de lasten voor inhuur binnen het programma Overhead initieel
geraamd op € 34.442.000, -. De realisatie over 2025 op deze post is €59.038.000,-; een verschil van € 24.596.000,-. Naast de begroting en herzieningen en realisatie is in de monitor “kiezen voor Rotterdam” 25bb007626 op pagina 18 een stijging van het inhuurpercentage weergegeven. Ook is in het jaarverslag 2025 te lezen dat daardoor kosten niet doorblast kunnen worden naar projecten en tot tegenvallers leiden: 4. Niet doorbelaste apparaatslasten naar projecten Het nadelige saldo van € 9,5 mln. wordt veroorzaakt door verschillende ontwikkelingen binnen de inzet van personeel en externe inhuur. Van het totaalbedrag is € 7,2 mln. het gevolg van lagere doorbelasting van personeels- en inhuurkosten aan projecten dan was begroot. Dit komt onder andere door een hoger ziekteverzuim en een te optimistische inschatting van de productiviteit. Om de geplande werkzaamheden toch uit te voeren, was extra externe inhuur nodig. Deze inhuur is duurder dan vast personeel. Gevolg hiervan is dat de personeelskosten en hogere inhuurkosten niet volledig zijn doorbelast naar de projecten en daardoor de dekkingsbronnen voor deze kosten niet konden worden ingezet. In het jaarverslag 2025 staat ook dat er € 26,2 (-0,1+1,6+19,8+1,3+2,5+1,0+0,1) meer kosten dan begroot voor externe inhuur zijn gerealiseerd.

We spreken elkaar regelmatig buiten formele ontmoetingen, meent heer Buijt.

16- Is de post inhuur binnen de begroting een risico en waarom wel of niet?

Met deze vraag wil de commissie weten of de hoge kosten voor externe inhuur zoals ingehuurde adviseurs, tijdelijke medewerkers en consultants een financieel risico vormen voor de gemeente. Politiek gezien gaat het hier om de vraag of de gemeente nog voldoende controle heeft over haar uitgaven en organisatie. De commissie wijst erop dat de kosten voor inhuur veel hoger uitvallen dan begroot en vraagt daarom of dit een structureel probleem is. Daarachter zit de zorg dat de gemeente afhankelijk wordt van dure tijdelijke krachten, terwijl tegelijkertijd sprake is van ziekteverzuim, tegenvallende productiviteit en begrotingsoverschrijdingen. De vraag is dus eigenlijk: “Is externe inhuur een normaal hulpmiddel, of is het inmiddels een financieel en organisatorisch risico geworden voor de gemeente?”

Er is een hoog ziekteverzuim en lagere productie. Meer inhuur was nodig.

De heer Buijt meent dat de kosten lager zijn uitgekomen deels omdat veel vacatures niet ingevuld konden worden. Onder zijn leiding was er een hoog verzuim. Hiervoor moest er toch meer worden ingehuurd.

Heer Buijt meent dat het geen risico is. De commissie licht toe gezien het financieel verschil en aannemelijk risico.

Heer Buijt meent dat dit een ander soort van risico is.

Duidelijk wordt dat heer Buijt de raad niet voldoende heeft meegenomen bij het nemen van dit risico.

17- Ziet u ruimte voor verbetering in de werkwijzen rond inhuur?

Ten aanzien van het terugdringen van de uitgaven voor jeugdhulp heeft het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK) verstrekt. Om rekening te houden met het risico dat de besparingen die uit het maatregelenpakket voortvloeien tegenvallen is er een risico opgenomen in de berekening van het weesstandsvermogen. In de Beleidsnota Weerstandsvermogen en risicobeheersing Rotterdam 2022 staat:
“Voor alle duidelijkheid: financiële tegenvallers die zich voor het einde van een begrotingsjaar voordoen, moeten op grond van het voorzichtigheidsbeginsel in de (meerjaren)begroting worden verwerkt en worden dus niet betrokken bij de berekening van het weerstandsvermogen.” En “De weerstandscapaciteit van de gemeente is voornamelijk incidenteel van aard. Indien zich een structurele financiële tegenvaller voordoet, kan deze eenmalig worden opgevangen. Bij een eerstvolgend moment waarop de begroting en meerjarenraming worden herschikt, zal naar structurele dekking moeten worden gezocht.”

De voorspelbaarheid kan beter worden ingeschat, meent ook heer Buijt.

Er is minder inhuur, maar dit komt omdat vacatures simpelweg niet ingevuld konden worden.

18- Waarom is er voor het risico van de RBOK gebruik gemaakt een oplossing in de algemene middelen en niet binnen het programma (b.v. stelpost onvoorzien)?

Een terechte vraag, meent heer Buijt. Het risico is lastig te bepalen. De ex-wethouder leest een advies-antwoord voor. En voegt toe dat er veel onzekersheidsfactoren zijn. Veel wordt afgeschoven naar “kijken hoe andere gemeenten dit doen”. Wat opmerkelijk is.

Heer Buijt geeft aan verbeteringen niet in te zien; “als anderen idee-en hebben, dan heel graag.”

19- Bij de begroting 2025 was de kans op het risico 25 %, bij de eerste herziening 35% en bij de tweede herziening een ramingsbijstelling van € 11.3 mln. als onvermijdelijk.

Wat is het voordeel van de gekozen werkwijze?

Risico’s betroffen vooral “regionaal”. Heer Buijt maakt duidelijk een onderscheid in begroting. De opsplitsing is niet geheel duidelijk en lijkt vooral boekhoudkundig (red.).

Begroting lokaal versus regionaal lijkt weinig transparant (red.).

20- Waarom is er na de tegenvaller in 2025 en de brief van de provincie niet naar structurele dekking gezocht binnen het programma, zoals de beleidsnota aangeeft en staat het risico (nu met 50% kans) er nog steeds als risico tussen de risico’s voor het weerstandsvermogen?

Omdat uiteindelijk een wethouder zich moet verantwoorden over cijfers en resultaten is risicomanagement waarschijnlijk een dagelijkse zaak voor u.

Zorgen bij de ex-wethouder als landelijke financering jeugdzorg per 2028 minder wordt en gemeente-kosten stijgen.

21- Kunt u aangeven hoe u dit invult?

Teveel afhankelijk van externe partijen. De heer Buijt:

We kunnen niet 100% in controle zijn.

De voorspelbaar moet op orde zijn. Opmerkelijk omdat Leefbaar Rotterdam juist tegen het testen van AI-toepassingen heeft gestemd in raad (red.) die dit mogelijk maakt. We komen tot een punt dat heer Buijt veel buiten zijn beleid zoekt en veel factoren benoemt maar weinig tot oplossing komt (red.).

Er wordt nu iets meer doorgevraagd door de commissie waardoor wij achter intrinsieke motivaties van handelen kunnen komen van/door de wethouder.

Heer Buijt geeft aan dat hij een vervangwethouder is en niet overal inzicht op heeft. Een pijnlijke beantwoording omdat vooral bij Leefbaar Rotterdam diverse wethouders zijn vervangen (red.)

Bij het doorvragen meent ook heer Buijt dat de raad (m.b.t. zorg) te vaak niet voldoende is meegenomen, iets dat wij (red.) regelmatig in raadsvergaderingen hebben beleefd, maar te weinig aandacht kent menen wij.

22- Heeft u ten aanzien van het proces en dan vooral richting de gemeenteraad aanbevelingen die het proces kunnen verbeteren?

Er heeft veel betrokkenheid van de raad gemist, zo meent ook heer Buijt in een eindeconclusie. Kosten voorspellen m.b.t. onder andere zorg is een issue meent hij.

23- Heeft u naar aanleiding van dit gesprek met de COR nog iets wat u aan de COR wilt meegeven en misschien kunt u een reflectie op het gesprek geven?

Meer aandacht van en door de raad, zo meent de ex-wethouder Buijt. Opmerkelijk want we zien eerder in de beantwoording dat heer Buijt vaak heeft verzaakt de raad te betrekken bij beslissingen en ontwikkelingen.

Heer Buijt geeft nog een winstwaarschuwing af voor jeugdzorg (2028). Overduidelijk wilde de ex-wethouder die afdeling flink afschalen op snelheid. Spijtig was deze budgetverlagen al jaren bekend en zou een wethouder juist voor de toekomst nu al naar oplossingen moeten kijken (red.).

Ook wij danken heer Buijt voor de verantwoording.

–

Rond 14:10 uur einde COR vergadering.

-/-

Video: https://gemeenteraad.rotterdam.nl/Agenda/Index/30205711-b9fc-4638-be0f-7831a9933933